|
การฉีดยาคุมในสุนัข |
||
|
ปกติแล้วการที่เจ้าของสุนัขต้องการจะคุมกำเนิดสัตว์โดยที่ยังไม่ต้องการจะผ่าตัด
ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม เช่น
ยังไม่พร้อมในการดูแลสัตว์ป่วยหลังผ่าตัด
หรือยังหวังการที่จะให้สุนัขสามารถผสมพันธุ์ในสัดคราวต่อๆไป
ฯลฯ
ซึ่งวิธีการที่เจ้าของสัตว์จะนึกถึงในการคุมกำเนิดแบบชั่วคราวนี้ก็คือ
การฉีดยาคุมกำเนิดโดยใช้ยา(
Medroxyprogesterrone Acetate) หรือ MPA
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อซึ่งยาคุมนี้เป็นกลุ่มอนุพันธ์ของฮอร์โมนเพศ
โปรเจสเตอโรน (Progesterone)
แต่การฉีดควรแน่ใจว่าสัตว์อยู่ในระยะที่เรียกว่า
(Anestrus) คือไม่แสดงอาการเป็นสัด
อยู่ในช่วงพักของระบบฮอร์โมนเพศ
เอสโตรเจน (Estrogen)
โดยสังเกตุได้จากสุนัขปกติที่มีความสมบูรณ์ของร่างกายจะเป็นสัดทุก
5-8 เดือน
อาจเร็วหรือช้าแล้วแต่สุนัขแต่ละตัว
ดังนั้นหลักควรจำง่ายๆ แก่เจ้าของสุนัขคือ ต้องฉีดยาคุมในระยะที่สุนัขไม่เป็นสัด คือช่วงหลังจากเป็นสัดแล้ว 2 เดือน แต่ไม่ควรเกิน 4 เดือน หลังจากเป็นสัด หรือหลังคลอดแต่ไม่ควรเกิน 4 เดือน หรือเริ่มฉีดเข็มแรกในช่วงที่สุนัขยังเด็กก่อนเริ่มเป็นสัดครั้งแรก คืออายุประมาณ 5-6 เดือน ซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่มีการใช้กันอยู่บ้าง
|
|--Proestrus---|-----Estrus----|----Diestrus--|--Anestrus--| |------9 วัน------|------9 วัน------|-----2 เดือน-----|----2 - 4 เดือน----| << ระยะเป็นสัด >> |
|
|
มีบางกรณีที่เจ้าของสุนัขพอพบว่าสุนัขเริ่มมีเลือดออกจากอวัยวะเพศ
เริ่มเป็นสัดแล้วต้องการจะฉีดยาคุมนั้นเป็นความคิดที่ผิด
เนื่องจากยาคุมสามารถควบคุมการเป็นสัดได้
จากการกดการทำงานของฮอร์โมนเอสโตรเจนที่กระตุ้นให้เกิดการทำงานของระบบสืบพันธุ์
ดั้งนั้นถ้าเจ้าของสุนัขเข้าใจผิดแล้วฉีดยาคุมให้สุนัขช่วงที่เริ่มต้นหรือกำลังเป็นสัดนั้น
แน่นอนการคุมกำเนิดย่อมไม่ได้ผล
สุนัขยังสามารถตั้งท้องได้
และยังมีผลเสียจากฤทธิ์ของยาคุม
MPA ที่รุนแรงต่างมาอีก
ไม่ว่าจะเป็นการลดการเคลื่อนตัวและบีบตัวของมดลูกเพื่อขับเยี้อเมือกและสิ่งคัดหลั่ง
รวมทั้งการจับเชื้อโรคที่อาจเข้าสู่มดลูกจากการผสมพันธุ์ กรณีที่สุนัขผสมพันธุ์เกิดมีลูกขึ้นมา ยาคุมจะส่งผลต่อการคลอด คือไม่มีการกระตุ้นให้เกิดการคลอด ปากมดลูกปิดไม่เกิดการบีบตัวของมดลูกขับลูกออกมาเมื่อครบกำหนดคลอดทำให้เกิดภาวะตั้งท้องยาวนาน (Prolong pregnancy)ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นการผ่าเอาลูกออก (Caecarrean section) ก็เป็นวิธีเดียวที่ต้องทำเพื่อรักษาชีวิตสุนัขไว้ บางครั้งพบว่าหลังการผ่าตัดเอาลูกออกทั้งแม่และลูกปลอดภัยดี แต่ก็พบบ้างว่าลูกตายและเน่าอยู่ในมดลูก (Maceration) ซึ่งอย่างนี้ก็คงต้องพิจารณาการทำหมันแม่สุนัขไปพร้อมกัน อย่างไรก็ตามการใช้ยาคุม ควรที่จะใช้เป็นการชั่วคราวเมื่อจำเป็นเท่านั้น และไม่ควรฉีดเกิน 3 ครั้ง และอยู่ในการดูแลของสัตวแพทย์เสมอ ในสุนัขที่อายุมาก ถ้าไม่ต้องการให้สุนัขมีลูกอีกควรใช้วิธีการทำหมัน โดยการตัดมดลูกและรังไข่ออก (Overiohyterectomy : OVH) จะเป็นวิธีที่ดีที่สุด |
||